سرمایه گذاری در بازارهای مالی
در شرایط اقتصادی این روزها و نوسان قیمتها و گران شدن مداوم همه چیز، پسانداز پول اصلاً به صرفه نیست و حتماً باید آن را سرمایهگذاری کرد تا ارزش پول در برابر تورم حفظ شود، ولی حتی در کشورهایی که تورم زیاد نیست، سرمایه گذاری یکی از مهمترین کارهایی است که مردم با پولشان انجام میدهند. این موضوع اهمیت سرمایه گذاری در بازارهای مالی را نشان میدهد.
سرمایه گذاری چیست؟
سرمایه گذاری یعنی در زمان حال از چیزی بگذریم به امید اینکه در آینده ارزش افزودهای را به دست آوریم. البته اندازه یا کیفیت این ارزش معمولاً دقیقا مشخص نیست. مثلاً پول نقدی که میتوانیم با آن کالای مصرفی بخریم را صرف خرید سهام یک شرکت میکنیم، به این امید که ارزش سهام آن افزایش یابد و در آیند سود ببریم.
چرا باید سرمایه گذاری کنیم؟
یعنی پولی که تا دیروز میشد با آن یک سکه طلا خرید، حالا نمیشود؛ همین موضوع نشان میدهد که ارزش دارایی ما هم روز به روز کمتر میشود. پس شاید بهتر باشد با گزینههای دیگر سرمایه گذاری آشنا شویم که نیاز به سرمایه زیادی ندارند. ولی قبل از آن باید به چند سوال پاسخ دهیم:
هدفمان از سرمایهگذاری چیست؟
هدفها از سرمایهگذاریهای اقتصادی یکسان نیست. ممکن است یک نفر کارمندی باشد که هر ماه مقداری از حقوقش اضافه میماند، یا کارمند بازنشستهای که به تازگی سنواتش را گرفته و اگر این پول را توی بانک رها کند، از ارزشش کم میشود. حتی ممکن است یک نفر کارمند یک شرکت بزرگ با درآمد بالا یا حتی کارخانهدار باشد، اما همیشه این نگرانی را داشته باشد که اگر شرکت یا کارخانهاش ورشکست کرد چه میشود؟
بنابراین اولین سوالی که قبل از شروع سرمایه گذاری باید از خودمان بپرسیم، این است که از بازار سرمایه چه میخواهیم؟
در سرمایهگذاری خود چقدر می توانم ریسک کنم؟
یکی از مهمترین عواملی که سرمایهگذار باید قبل از شروع سرمایهگذاری از آن مطلع باشد، میزان ریسک پذیری خودش است. برخی ترجیح میدهند یک مقدار سود ماهیانه بخور و نمیر داشته باشند اما خیالشان از اصل سرمایهشان راحت باشد و مطمئن باشند چیزی از آن کم نمیشود. این گروه احتمالاً سپردهگذاری در بانک را ترجیح میدهند و به سود سالیانه بانک هم رضایت دارند.
برخی دیگر حاضرند روی پولشان ریسک کنند، در صورتی که بدانند حاصل این ریسک میتواند یک سوددهی خوب و قابل قبول باشد. در دنیای سرمایهگذاری هم قانونی وجود دارد که میگوید هر چه ریسک بیشتر باشد، بازدهی و ضرر احتمالی هم بیشتر است.
چه مقدار از پولم را سرمایهگذاری کنم؟
مسلماً اینکه یک نفر تمام سرمایهاش را روی یک بازار سرمایهگذاری کند کار عاقلانهای نیست، چرا که ممکن است رکود سراغ آن بازار برود و قسمتی یا حتی تمام داراییاش را از دست بدهد.
نمیتوان مشخصاً گفت که سرمایهگذار چند درصد از سرمایهاش را در کدام بازار سرمایهگذاری کند. اما باید اصل تخممرغها و سبد را رعایت کند. همینکه هیچوقت نباید تمام تخممرغهایش را داخل یک سبد بچیند، چون اگر آن سبد بیفتد، تمام تخممرغهایش میشکنند.
بنابراین اگر کسی به هوای افزایش نرخ ارز در بازهای از زمان، خیال کند سود در این بازار است و تمام سرمایهاش را به ارز تبدیل کند، ممکن است ناگهان نرخ ارز روند نزولی بگیرد و این سرمایهگذار دچار زیان شود.
کجا سرمایه گذاری کنم؟
بعد از اینکه به سوالات قبل پاسخ دادیم، با شناخت مختصری از بازارهای مالی، میتوانیم محل مناسب سرمایه گذاری را انتخاب کنیم. بانک، ملک، خودرو، طلا و سکه، ارز، ارزهای دیجیتال، بورس و صندوق های سرمایه گذاری بازارهایی هستند که یک سرمایهگذار با توجه به شرایطی که دارد، میتواند وارد هر کدام از آنها شود.
در بین بازارهای مالی که گفته شد، همگی آشنا هستند و آن بازاری که کمتر از بقیه بین مردم جا افتاده، بورس و صندوق های سرمایه گذاری است. هرچند جدیداً با سودهایی که داشته، افراد زیادی را جذب خود کرده است.
بورس بازاری قانونی است که تحت نظارات سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکند و سهام شرکتها در آن عرضه میشود. مردم میتوانند با خرید سهمهایی از شرکتهای مختلف، در آن شرکتها سرمایه گذاری کنند و در سود و زیان آنها سهیم شوند. خرید سهام شرکتها باعث ورود نقدینگی به چرخه اقتصادی آنها میشود و تولید رونق مییابد.
چرا باید در بورس سرمایه گذاری کنیم؟
اگر هدفتان از سرمایهگذاری خوابیدن پولتان نیست و ترجیح میدهید سرمایهتان را در چرخه اقتصادی به گردش دربیاورید و باعث رونق تولید شوید و این وسط کمکی هم به پیشرفت اقتصاد کشور کنید، سرمایهگذاری در بورس بهترین گزینه است.
در کنار این، سرمایه گذاری در بورس مزایایی دارد که دیگر بازارهای مالی ندارند و عبارتند از:
- سرمایهگذاری با هر مبلغی: برای شروع سرمایه گذاری در بورس نیاز به یک سرمایه هنگفت ندارید و با چند صد هزار تومان هم میتوانید وارد این بازار شوید و سود ببرید. حداقل سرمایه مورد نیاز برای ورود به بورس تنها 500 هزار تومان است.
- نقدشوندگی بالا: یکی از ملاکهای سرمایه گذاری خوب، امکان نقدشوندگی آن است. اینکه سرمایهگذار بتواند هر زمان که خواست سرمایهاش را از آن بازار خارج کند و آن را تبدیل به پول نقد کند. بورس این امکان را فراهم کرده، طوری که حتی میتوان خرید و فروش را به صورت اینترنتی انجام داد.
- حفظ سرمایه در مقابل تورم: با خرید سهام شرکتها، چنانچه ارزش داراییهای شرکت افزایش یابد، قیمت سهام آن نیز افزایش مییابد و به این ترتیب ارزش سهام سرمایهگذار هم بیشتر میشود. این موضوع باعث میشود ارزش سرمایه در مقابل تورم حفظ شود.
- تحت نظارت قانونی: سازمان بورس بر فعالیت بازار بورس نظارت دارد و افرادی که وارد این بازار میشوند تحت حمایت قانون هستند، بنابراین امکان کلاهبرداری یا سوءاستفاده از سرمایه افراد وجود ندارد.
بورس بازار مناسبی برای سرمایه گذاری است، اما نیاز به صرف وقت و دانش لازم در این زمینه دارد. یک سرمایهگذار باید بداند چه هنگام سهام یک شرکت را بخرد و چه هنگام بفروشد تا ضرر نکند و بیشترین سود ممکن را ببرد. اما همه توانایی یادگیری این دانش تخصصی یا وقت کافی برای بررسی موقعیتهای مناسب بازار را ندارند. حالا این گروه باید قید سرمایهگذاری در بورس را بزنند؟ خیر. راه حل دیگری برای این گروه وجود دارد.
صندوق های سرمایه گذاری مناسب چه کسانی است؟
صندوق های سرمایه گذاری تاسیس شدهاند برای کسانی که شرایط سرمایهگذاری مستقیم در بازار بورس را ندارند. کسانی که میخواهند پولشان را در راه تولید سرمایهگذاری کنند ولی وقت چک کردن لحظهای قیمتها را ندارند و نمیخواهند در صف خرید یا فروش بمانند.
صندوقهای سرمایهگذاری از جمع متخصصین و کاربلدان حوزه سرمایه گذاری در بورس ایجاد شدهاند تا به نمایندگی از مردم، خرید و فروشهایشان را انجام دهند و آنها را به سود برسانند.
صندوقهای سرمایهگذاری سودهای خرد سرمایهگذاران را جمع میکنند و همه را در خرید سهام شرکتها یا اوراق بهادار صرف میکنند. طوری که نسبت ریسک و بازدهی معقولی داشته باشند و سرمایهگذاران هم سود ببرند و هم کمترین ریسک ممکن را از سر بگذرانند.
نتیجهگیری
شرایطی را سپری میکنیم که بیاستفاده ماندن چند صد هزار تومان هم صرفه اقتصادی ندارد و بهتر است همان را هم در یکی از بازارهای مالی سرمایه گذاری کنیم. اما قبل از این کار باید تکلیفمان را با خودمان مشخص کنیم و ببینیم از از سرمایهگذاریمان چه میخواهیم و چه توقعی از بازار مالی مورد نظرمان داریم. بعد شناختی از بازارهای مالی و فراز و نشیبهای سود و زیانی که داشتهاند به دست آوریم و مناسبترینشان را انتخاب کنیم. اما اگر حوصله درگیر شدن با اخبار، بالا و پایین شدن قیمتها و استرس کشیدن را نداریم، بهترین گزینه صندوق سرمایهگذاری است.
